trưng thâu
Định nghĩa
- Động từ:
- Hành động thu mua hoặc lấy hàng hóa, tài sản từ dân chúng theo mệnh lệnh hoặc quy định của Nhà nước (thường trong thời chiến hoặc tình trạng khẩn cấp): "trưng thâu" chỉ việc chính quyền yêu cầu người dân giao nộp một phần tài sản, lương thực, hoặc sức lao động để phục vụ cho mục đích chung.
- Lưu ý: Từ này có cách viết tương tự "trưng thu" và thường được dùng thay thế lẫn nhau, nhưng "trưng thâu" mang ý nghĩa nhấn mạnh hơn về hành động thu gom, tập trung.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Chính phủ đã ra lệnh trưng thâu lương thực để nuôi quân đội. (Chính quyền yêu cầu dân nộp lương thực nhằm cung cấp cho quân đội.)
- Trong thời kỳ chiến tranh, nhiều gia đình phải chịu cảnh trưng thâu tài sản. (Nhiều hộ dân bị lấy đi tài sản theo quy định thời chiến.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "trưng thâu sức lao động": huy động người dân làm việc công ích hoặc phục vụ quốc phòng.
- Nhà nước tiến hành trưng thâu sức lao động để xây dựng công sự. (Chính quyền huy động dân công xây dựng các công trình phòng thủ.)
- "trưng thâu hàng hóa": thu mua hoặc tịch thu hàng hóa để phân phối lại.
- Các cửa hàng tư nhân bị trưng thâu hàng hóa để ổn định thị trường. (Hàng hóa trong các cửa hàng tư nhân bị lấy đi để điều tiết giá cả.)
Biến thể và từ gần giống
Trưng thu (động từ): thu mua hoặc lấy tài sản theo quy định pháp luật (thường dùng phổ biến hơn "trưng thâu").
- Nhà nước trưng thu đất đai để xây dựng đường xá. (Chính quyền thu hồi đất để làm đường.)
Trưng tập (động từ): huy động người hoặc tài sản vào mục đích chung (thường về nhân lực).
- Chính quyền trưng tập thanh niên đi lính. (Chính quyền gọi thanh niên nhập ngũ.)
Từ đồng nghĩa
- Thu mua: mua lại hàng hóa từ người dân (thường có bồi thường).
- Tịch thu: lấy tài sản mà không bồi thường (thường là hình phạt).
- Điều động: huy động nhân lực hoặc phương tiện.
Thành ngữ liên quan
- Trưng thâu tận lực: hành động thu gom đến mức tối đa, không chừa lại gì.
- Thời kỳ khó khăn, việc trưng thâu tận lực khiến dân chúng đói khổ. (Việc thu gom triệt để làm người dân thiếu thốn.)